1 - سالمندان ناتوان وضعيف مىشوند ، 2 - جوانان پير مىشوند ، 3 - مؤمن كوششگر در راه حق ومدافع آن از اين آميختگى ، سختيهاى زيادى مىكشد وكوشش فراوانى مىكند تا ( عمرش به پايان رسيده ) وبه لقاء اللّه برسد . بنا به قولي مؤمن براي وصول به حقّش كوشش فراوان مىكند ولى تا فرا رسيدن مرگش به حقّش نمىرسد . ( 2613 - 2608 ) امام پس از ترديد ودو دلى به برترى رأى خود در انتخاب قسم دوّم ، يعنى صبر وترك قيام در امر خلافت اشاره مىكند ، به نظر من با اين گفته‌اش ، صبر در برابر مشكلات وعدم قيام با شمشير به عقل نزديكتر وبه نظام اسلام سزاوارتر است . دليل برگزيدن قسم دوّم روشن است ، چون مقصود امام علي ( ع ) از رقابت بر سر خلافت اقامهء دين وبه اجرا در آوردن قواعد اسلام طبق قانون معتدل ونظام بخشيدن به كار مردم بود ، چنان كه مقصود همهء پيامبران ( ص ) همين است . درگير شدن امام ( ع ) با رقباى خود بر سر امامت با اين كه ياورى نداشت به نتيجه‌اى نمىرسيد ، بعلاوة در اين قيام أمور مسلمين منشعب ، تفرقهء كلام پيدا مىشد وبخصوص در ميانشان فتنه‌ها به وجود مىآمد با توجّه به اين كه اسلام نوپا وهنوز علاقهء به آن در دلها رسوخ نكرده وشيرينى آن را در نيافته بودند . علاوة بر اين منافقان ومشركان ، اين دشمنان اسلام ، در همه جا در نهايت قدرت بودند . با اين وصف وملاحظهء اين أحوال براي آن حضرت بر پا كردن جنگ ونزاع براي به دست آوردن خلافت ، بر خلاف آن چيزى بود كه آن حضرت از جنگ منظور داشت . از طرفي صبر وترك مقاومت در مقابل مدعيان براي به دست آوردن خلافت ، هر چند بر حسب آنچه امام ( ع ) در اين خطبه ذكر كرده است موجب اختلال در دين بود واگر آن حضرت خلافت را در دست مىداشت نظم أمور